Мирко од улицата
Мирко ја бои капелката
Веднаш на почетокот на годината кај нас дојде еден ромски младич, Мирко Цибуља (32 години), кого семејството го оставило на својата судбина надвор на улица, во јануарските студови. Го сместивме долу на каучот, без да знаеме што точно да очекуваме од него. Мирко се покажа како многу добар и доста работлив човек, иако малку мрзелив за учење. :) На крајот остана кај нас до крајот на мај, кога успеа да најде сместување во едно општежитие во Хнушќа. За тоа време поминавме низ разни перипетии, додека се трудевме да го научиме да чита, да пишува и да смета, да пуши помалку, да работи секој ден и да живее така што ќе може сам да се грижи за себе. И покрај годините, тој всушност не е многу самостоен - кој сака, може да го измами и да го ограбе за сè, а тоа му се случило во животот веќе многу пати. Сега, сепак, се држи, и натаму живее во спомнатото општежитие и доаѓа кај нас да работи и да учи yидарство под водство на искусниот занаетчија Петр Хрушка. Од април 2021 пред Мирко стои нов предизвик - да надгледува момчиња во тинејџерска возраст, кои попладне почнаа и тие да учат занает, и да им пренесе нешто од она што самиот веќе го научил.
Ромската населба Мутник е една од малкуте во Словачка без струја (ни фрижидер, ни машина за перење...)
Настава на Мутник во текот на целата година
Од пролетта потоа продолживме со учење на децата во ромската населба на Мутник. Секоја недела одиме таму да си играме со децата и да ги учиме да сметаат, да читаат, да пишуваат и да разбираат текст, и се разбира да се молат, да ги знаат Божјите заповеди и библиските приказни. Тоа е многу важно, бидејќи последната година наставата во училиштата се одвива на далечина, а во ромската населба на Мутник нема струја, па состојбата е многу лоша. Пробавме разни методи и материјали додека не ни снемаа, па така стигнавме до сопствени работни листови; можете да погледнете. :)
Над 4,5t облека во плевната
Облека од Германија
Кон крајот на летото, благодарение на брачниот пар Солданови, христијани од Германија ни донесоа две комбиња полни со облека, вкупно околу 4,5t. Така, со помош на г-дин Хрушка, ја претворивме плевната во склад за делење и се зафативме со помагање во голем размер. За помошта имаше голем интерес, па мораше да ја ограничиме само на семејствата со кои работиме долго време (најсиромашните), и секој мораше да се запише на определен ден на список, за да не ни се собираат толпи луѓе во градината. Го ограничивме и бројот на парчиња по семејство, според бројот на членови, и определивме придонес од 20c за секое парче облека. Со тоа сакавме да спречиме фрлање на облеката, што порано се случуваше, и да обезбедиме подеднаква поделба меѓу сите семејства. Со поделбата и со сортирањето на облеката ни помагаа Ханка и Верона од Долинка (нашата ромска населба), кај чиј дом во текот на зимата се делеше зимската облека, кога мерките поради ковид не ни дозволуваа да делиме кај нас. Моментално ја запревме помошта додека Миша не закрепне по породувањето и не биде способна повторно да ја поведе, заедно со двете мали дечиња. Со време би сакале сосема да ја пренесеме во раце на Ромите, а ние да бидеме само посредници. Молиме ве за молитви за тоа.
Тим волонтери на TGJ (Samaritan's Purse) Словачка
Вклучување во Samaritan's Purse
Во текот на годината се вклучивме во организацијата Samaritan`s Purse. Веќе претходно водевме настава по „Najúžasnejšia cesta“ на Мутник, од лето Мартин стана координатор на работата за средна Словачка, а од мај 2021 во тимот се придружи и Миша. Се надеваме дека така ќе можеме да ги воодушевиме за работа со Ромите и другите работници во регионот. Покрај тоа, ги вклучивме децата од Долинка на возраст од 6 до 14 години во програмата „Vianočné dieťa“, кога секој доби убав пакет со подароци. Децата се поделија во мали групи според семејствата, а по подароците следуваше програма од 12 лекции од „Najúžasnejšia cesta“. Секој доби убаво изработен учебник со библиски приказни и Божји вистини и викендите доаѓаа да учат. Во тоа го гледаме Божјото дејствување, бидејќи речиси сите издржаа да доаѓаат на сите 12 лекции и доаѓаа многу дисциплинирано, самостојно и навреме секој викенд. Порано не успеавме да ги задржиме ни на една „наставна“ активност подолго од неколку недели, а камо ли децата да доаѓаат сами, без потсетување. Слава Му на Бога и затоа што преку тоа им ги отвораше детските срца за Своето Слово.
Реконструкција
Другите активности се градежни дела. :-) На почетокот на летото во ромската населба на Мутник подигнавме крст со нашиот Господ Исус Христос, кој ќе ги потсетува жителите на Божјото сеприсуство и на љубовната жртва, и ќе дава место за молитва и смирување. Веднаш следната недела ја прифати нашата покана и отец Штефан Пружински и го освети крстот. По осветувањето следуваше помала свечеand на отворено, каде што мештаните можеа малку да го запознаат парохискиот свештеник и неговото семејство. Второто градежно дело беше изградбата на параклисот во рамките на реконструкцијата на нашата куќа.
На долниот кат, од поранешната кујничка, така настана богослужбен простор и училница во едно. Токму тука се одржуваше наставата на „Најневеројатното патување“. Капелата беше осветена на православниот празник свети Никола, кој стана и нејзин заштитник. Нејзините ѕидови ги красат иконите на св. Јован Златоусти и Василиј Велики, големите учители на Црквата, потоа на архангел Михаил, војсководецот на небесните војски и наш заштитник, на св. Петар и Февронија, заштитници на семејството, на светите маченички Софија, Надежда, Вера и Љубов и, се разбира, на св. Никола. Главен е сепак Господ Исус, чие раѓање и воскресение стојат на предниот ѕид, распетието е спроти вратата, а Неговиот прекрасен лик е сместен во светлечко ѕвездено небо. Во капелата од почетокот на годината имаше 2 крштевања, а сега нè чека крштевањето на нашата ќерка Марија. Секоја недела во неа се одржуваат богослужби за деца. Во 9 часот почнуваме со игри, во 10 часот почнуваме да се молиме и да пееме, а приближно од пола единаесет почнува наставата за Бога преку игра и работни листови. Се трудиме да ги започнеме и саботните вечерни молитви за возрасни, но засега немаат редовен ред.
Преводи на ромски јазик
Следните дела се преведувачки. Од Библиското друштво ни се јавија дека би сакале да се зафатат со превод на Библијата на централнословачкиот дијалект, но треба да дознаат дали има интерес, докаде допира дијалектот и да најдат месни соработници. Досега се обидувавме да дознаеме дали има интерес и дали постои потреба од таков превод, но работата не одмина далеку поради недостиг на време. Многумина веќе знаете дека Мартин почна да студира православно богословие, па знајте дека се приближи времето за пишување на неговата дипломска работа. :-) Со тоа е поврзано второто преведувачко дело: превод на литургијата на св. Јован Златоуст на централнословачкиот ромски дијалект. Би сакале еден ден да служиме литургија на јазик што им е свој и разбирлив на Ромите. За оваа тема го воодушеви српскиот превод на српски ромски јазик, што го увери дека ниту еден јазик не е понеподобен ни за светата литургија, сè додека им помага на луѓето да се спасат. Но најголемата работа допрва му претстои.
Наша домашна Долинка
Во текот на годината не ја заборавивме ни нашата Долинка. Со почетокот на мерките поради ковид повеќе не можевме понеделниците да одиме со децата во спортската сала, па постепено смисливме игри со потрага по благо: за децата подготвивме 5 пликови со упатства, а Мартин тајно одеше да ги крие околу Долинка. Потоа децата, поединечно или во мали групи, ги решаваа задачите од пликовите и се обидуваа да дојдат до следните траги, а најмногу, се разбира, до скриеното благо. Кога мерките се олабавија, повторно можеше да се оди во Долинка, да се пее и да се играат игри со децата на вообичаениот начин. Сè уште ги радуваат фудбалот, додџболот, „фаќалките“ и „шмурачките“, но ги учиме и нови игри како фризби, ракомет, … Се трудевме да не ги заборавиме ни возрасните и од време на време да ги посетуваме семејствата. Сфативме колку е важно да се покажуваме и да одиме кај нив, инаку односите брзо слабеат и се шири завист дека на едного му е помогнато, а на другиот не, озборувања итн. Но кога човек ќе застане за кратко да поразговара или барем да поздрави, односите веднаш стануваат поблиски, а луѓето го ценат покажаниот интерес, па тогаш има помалку простор да се веруваат и шират озборувања или поплаки. За жал, со работните обврски и малите деца за овие посети нема толку простор како порано и како што би сакале.